რატომ ვერ იღებენ ბენეფიციარები სრულყოფილ მომსახურებას?

2012.03.19 ავტორი:

185 მლნ. ლარი და 965 ათასი დაზღვეული


2012 წლის მონაცემებით, სახელმწიფო სამედიცინო დაზღვევის პროგრამით სულ 800 ათასზე მეტი ადამიანი სარგებლობს, მათ შორის პედაგოგები, რუსთავის პრემიის ლაურიატები, კომპაქტურ დასახლებაში მცხოვრები იძულებით გადაადგილებული პირები და მზრუნველობამოკლებული ბავშვები. ამასთან, სახელმწიფო სამედიცინო დაზღვევას 120 ათასი თბილისელიც იღებს, საიდანაც 85 ათასამდე სოციალურად დაუცველია, დანარჩენი კი სხვადასხვა კატეგორიის, მათ შორის, არაასაკობრივი პენსიონერი. 


სახელმწიფო ბიუჯეტიდან სახელმწიფო სამედიცინო დაზღვევისთვის მიმდინარე წელს 168 მლნ. 537 ათასი ლარია გამოყოფილი, დედაქალაქის მერიას კი თბილისელი ბენეფიციარების დაზღვევა 16 მილიონი ლარი უჯდება.

 

 

თითოეული სადაზღვევო ვაუჩერის ფასი  ქვეყნის მასშტაბით, 11 ლარს შეადგენს, მერიის პროგრამის მიერ დაზღვეულებისთვის კი ვაუჩერის ფასი საშუალოდ 9 ლარია. ფასი ორივე შემთხვევაში ტენდერის საფუძველზეა განსაზღვრული.

 

 

გამარჯვებული კომპანიების გამოსავლენად 2010 წელს ორი ტენდერი ჩაატარა.  პირველ სადაზღვევო ტენდერზე ვაუჩერის ფასი 180 ლარი იყო, თუმცა განმეორებით ტენდერზე მისი ფასი 144 ლარამდე შეამცირა. მთავრობის მიერ ხელმეორედ გამოცხადებულ სამედიცინო დაზღვევის კონკურსში 10-მა სადაზღვევო კომპანიამ მიიღო მონაწილეობა.

 

 

კონკურსის ფარგლებში საქართველოს ტერიტორია 27 ლოტად დაიყო, სამედიცინო დაზღვევის პოლისის ღირებულება კი საშუალოდ 11 ლარით განისაზღვრა.

 

რაც შეეხება თბილისს, მერიამ სამედიცინო დაზღვევის მომსახურების შესყიდვაზე 16 მლნ–იანბი ტენდერი გასული წლის 24 ნოემბერს გამოაცხადა. თბილისიც 5 ლოტად დაიყო. ტენდერში სამმა კომპანიამ - „ჯი-პი-აი ჰოლდინგმა“, „ირაომ“ და „არქიმედეს გლობალ ჯორჯიამ“ გაიმარჯვეს.

 

 

„120 000 ბენეფიციარის დაზღვევისათვის გათვალისწინებული იყო 16 მლნ. ლარი, შესაბამისად, თვიურ პრემიად განისაზღვრა 11 ლარი და 11 თეთრი. ტენდერის შედეგად კი გაფორმდა შემდეგი ხელშეკრულებები: კომპანია „ირაოსთან“ - 8.54 ლარი, კომპანია „არქიმედეს გლობალ ჯორჯიასთან“ - 9.20 ლარი და კომპანია „ჯი-პი-აი ჰოლდინგთან“ - 8.70 ლარი. ეს არის თითოეული პოლისის თვიური პრემია“, - აცხადებს თბილისის სოციალური მომსახურებისა და ჯანდაცვის საქალაქო სამსახურის უფროსი მამუკა ქაცარავა.

 

 

დარგის სპეციალისტები თანხის ოდენობას არასაკმარისად მიიჩნევენ და აცხადებენ, რომ ამ თანხით დაზღვეული შესაბამის სამედიცინო მომსახურებას ვერასდროს მიიღებს.

 

 

არასამთავრობო ორგანიზაცია „საქართველოს სადაზღვევო ინსტიტუტის“ პრეზიდენტი გიორგი გიგოლაშვილი თვლის, რომ ვიდრე პოლისის ფასის დადგენაში სპეციალისტები, მათ შორის,  მათემატიკოსები არ ჩაერთვებიან, სახელმწიფო სამედიცინო დაზღვევის პროგრამა სრულყოფილი ვერ გახდება.

 

 

–„სადაზღვევო პოლისის ღირებულება ითვლება იმის მიხედვით, თუ რა სტატისტიკაა ქვეყანაში. სტატისტიკა უნდა გაანალიზდეს პროფესიონალების მიერ. ახლანდელი „მეთოდოლოგია“ კი ტენდერებზეა მორგებული, როდესაც რომელიღაც კომპანია იღებს მოაწილეობას და მთავრობას დაბალ ფასს სთავაზობს, შედეგად მოსახლეობა ვერ მიიღებს სრულყოფილ სადაზღვევო მომსახურებას. რადგან კომპანიას აქვს თავისი ინტერესი - ეს არის ბიზნესი და მოგების მიღება“- აღნიშნავს  გიგოლაშვილი

 

 

მისი თქმით, ბოლო წლებში დაზღვეულეულები პოლისებს უკვე აქტიურად იყენებენ, 2010 წლიდან 2011 წლამდე  მიმართვიანობა 50%დან 80%-მდე გაიზარდა. გიგოლაშვილი ვარაუდობს, რომ მაჩვენებლის ზრდასთან ერთად სადაზღვევო კომპანიები შეეცდებიან ხარჯები შეამცირონ და ზარალის  ანაზღაურებისთვის  თავის არიდებასაც არ გამორიცხავს.

 

 

ციფრების მიხედვით, სახელმწიფო ბიუჯეტიდან  ჯამში სამედიცინო დაზღვევისთვის 185 მილიონ ლარამდე იხარჯება, რაც გიგოლაშვილის ინფორმაციით მთლიანად დაზღვევაში მოზიდული თანხის დაახლოებით 40-45%-ს შეადგენს.

 

 

–„შედეგად, ყველა კომპანიას სურს ასეთ ტენდერში მონაწილეობის მიღება და საკუთარი მოგების გაზრდა. ეს არის ბიზნესი, საიდანაც იღებენ დიდ ფულს, როგორც განკარგავენ, ეს უკვე მეორე საკითხია. ამიტომ მთავრობამ საჭიროა ფინანსური და ეკონომიკური დასკვნა წარმოადგინოს“, - დასძინა გიორგი გიგოლაშვილმა.

 

 

სადაზღვევო სისტემაში არსებული ნაკლოვანებების დასტურად კი ჯერ კიდევ  გასულ წელს კონტროლის პალატის მიერ გამოქვეყნებული დასკვნა მოიყვანა.

 

 

კონტროლის პალატის  2011 წელს გამოქვეყნებულ დასკვნაში სახელმწიფო დაზღვევის პროგრამების  ნაკლოვანებებზე იყო საუბარი. დასკვნის მიხედვით, სადაზღვევო კომპანიები უმწეო მოქალაქეებს ხელოვნურად უზღუდავდნენ სამედიცინო მომსახურების ხელმისაწვდომობას უსაფუძვლოდ გაჭიანურებული პროცედურებით.

 

ასევე,  სადაზღვევო კომპანიები მოქალაქეებს მკურნალობის დაფინანსებაზე დაუსაბუთებლად უცხადებენ უარს, სთავაზობენ არასტანდარტულ და არასასურველ სამედიცინო დაწესებულებებს.

 

 

შედეგებმა ისიც აჩვენა, რომ სახელმწიფო პროგრამით დაზღვეულებს შორის  იყო 18 ათასი გარდაცვლილი, შრომის, ჯანმრთელობის და სოციალური დაცვის სამინისტროს თანამშრომლები,  ბაზაში გაორებული იყო 4 ათასამდე მოქალაქის ჩანაწერი.  13 ათასზე მერი მოქალაქის იდენტიფიცირება კი შეუძლებელი აღმოჩნდა.

 

 

იგივე დასკვნის თანახმად,  2008-10 წლებში უმწეოთა დაზღვევის პროგრამის ფარგლებში სადაზღვევო კომპანიების მიერ მოზიდული 311,3 მილიონი ლარიდან, დაზღვეულთა სამედიცინო მომსახურებაში მხოლოდ 164,5 მილიონი გაიხარჯა,

 

 

დაზღვეული 808 ათასი უმწეო მოქალაქიდან დაზღვევით ისარგებლა მხოლოდ 13,8%-მა, 75%–თან კი ხელშეკრულება დროულად არ გაფორმებულა.  სადაზღვევო კომპანიების მიერ ანაზღაურებული შემთხვევების თითქმის ნახევარში,  ღირებულება  არ აღემატებოდა 20 ლარს.

 

 

ა/ო  „საქართველოს სადაზღვევო ინსტიტუტის“ პრეზიდენტი  გიორგი გიგოლაშვილი აცხადებს, მის ორგანიზაციას დაზარალებული დაზღვეულები ყოველდღიურად მიმართავენ. მისი თქმით, ბოლო წელიწადნახევრის განმავლობაში მათ დახმარებისთვის 2 ათასამდე დაზღვეულმა მიმართა, საიდანაც 60-მდე ისეთი შემთხვევა იყო, როდესაც იურისტის ჩარევაც კი გახდა აუცილებელი, დანარჩენი შემთხვევეები კი სატელეფონო ჩარევის შედეგად მოგვარდა.

 

 

დაზღვეულებს სადაზღვევო კომპანიებთან შუამდგომლობს მედიაციის სამსახურიც. როგორც სსიპ. სახელმწიფო სამედიცინო საქმიანობის რეგულირიების სააგენტოს მედიაციის დეპარტამენტის, დავების განხილვის სამმართველოს უფროსი ეკა ბარაბაძე აცხადებს, დღის განმავლობაში მის უწყებას დაახლოებით 70 ადამიანი მიმართავს.

 

 

–„უმეტესობას ინფორმაცია აინტერესებს, თუმცა, არის ისეთი შემთხვევებიც, როდესაც ჩვენი აქტიური ჩარევა გამხდარა საჭირო. ამ ყველაფრის მიზეზი კი ისაა, რომ ხალხში ინფორმაციის მიწოდების ნაკლებობაა”, - განაცხადა ბარაბაძემ.

 

 

სოფო კაჭარავა (სახელი და გვარი რესპონდენტის თხოვნით შეცვლილია) დასავლეთ საქართველოს ერთ-ერთ რაიონში ცხოვრობს. ის სახელმწიფო სამედიცინო დაზღვევის პროგრამით სარგებლობს. ამბობს, რომ ერთხელ, გვიან ღამით ძლიერმა ტკივილმა შეაწუხა, გამოიძახა სასწრაფო სამედიცინო დახმარება, გასინჯვის შემდეგ სასწრაფოს ექიმებმა გადაწყვიტეს, რომ სოფო სასწრაფოდ რაიონულ საავადმყოფოში უნდა გადაეყვანათ. პრობლემებიც ამის შემდეგ დაიწყო. საავადმყოფოში გადაყვანილი სოფოსთვის, მიუხედავად იმისა, რომ დაზღვევა ჰქონდა, ექიმებს ყურადღება არ მიუქცევიათ. ისინი სადაზღვევო პოლისს ითხოვდნენ, ავადმყოფს კი ის ხელთ არ ჰქონდა.

 

 

–„ვუხსნიდი ექიმებს, რომ დაზღვეული ვარ და ამის გარკვევა პირადობის მოწმობის მონაცემებითაც შეეძლოთ, თუმცა მხოლოდ იმას მპასუხობდნენ, რომ `ეს საკმარისი არ იყო. ვიდრე ფული არ გადავიხადეთ, არ გამსინჯეს. როდესაც გამსინჯეს და აღმოჩნდა, რომ თირკმელში კენჭის გავლა მქონდა და საოპერაციო არ ვიყავი, იცით რა მითხრეს - რაკი საოპერაციო არ ხარ, რა გაგიხდათ ის ფული, რაც გადაიხადეთო. ვერ გავიგე, სადაზღვევო პოლისიც

პირადობასთან ერთად მუდმივად თან უნდა მქონდეს?, - გვითხრა სოფომ.

 

 

სპეციალისტები ამბობენ, რომ მსგავს შემთხვევებს ადგილი ხშირად აქვს, რაც, პირველ რიგში გაუმართავი ტექნიკური სისტემის ბრალია. მეტიც,  მათივე

განმარტებით, ყველაფერი იმაზე მეტყველებს, რომ სახელმწიფო ამ სფეროს ჯერ კიდევ ცუდად მართავს.

 

 

–„არც ერთ ქვეყანაში, სადაც სახელმწიფო სამედიცინო დაზღვევის პროგრამა მოქმედებს, ბენეფიციარი ვალდებული არ არის, რომ სადაზღვევო შემთხვევის დადგომისას, მას პოლისი ხელში ჰქონდეს. არსებობს პროგრამა, სადაც დაზღვეულები არიან რეგისტრირებულნი და საავადმყოფოც ამ პროგრამით მოქმედებს. ჩვენთან კი ყველაფერი სხვაგვარად ხდება, რაც, ვიმეორებ, გაუმართავი სისტემის ბრალია. პროგრამა ნაჩქარევად და დაუფიქრებლად

გაკეთდა, რის გამოც ამ პროდუქტის ტექნიკური მხარდაჭერა რეალურად არ არსებობს. ამის გამო, პირველ რიგში, თავად მოქალაქე იჩაგრება“, - განაცხადა

ექსპერტმა სადაზღვევო საკითხებში ლევან კალანდაძემ.

 

 

მეორე რესპონდენტი ლევან ბოდაველი, რომელიც თბილისის მერიის დაზღვევის პროგრამით სარგებლობს (აქაც ვინაობა შეცვლილია) ამბობს, რომ სადაზღვევო შემთხვევის დადგომის დროს მას ექიმები პირნათლად მოემსახურნენ. ლევანსაც თირკმელში კენჭი ჰქონდა და სასწრაფო სამედიცინო დახმარების მანქანამ თბილისის ერთ-ერთ კლინიკურ საავადმყოფოში გადაიყვანა.  ლევანსაც ხელთ არ ჰქონდა პოლისი, თუმცა საავადმყოფოს ექიმებს პირადობის მოწმობით მისი იდენტიფიცირება არ გასჭირვებიათ.

 

 

დაბოლოს, მთლიანობაში საქართველოში, დაახლოებით, 1,5 მილიონია დაზღვეულია. აქედან, დაახლოებით 84% სახელმწიფო პროგრამებითაა დაზღვეული. სახელმწიფოს მიერ დაზღვეულების დაახლოებით 90% კი `სიღარიბის ზღვარს ქვემოთ მყოფი ადამიანებისა და პედაგოგების დაზღვევაზე მოდის.

 

ექსპერტების განცხადებით, ეს იმას ნიშნავს, რომ მოსახლეობის  უმრავლესობისთვის კერძო დაზღვევა მიუწვდომელია. ამიტომ  სახელმწიფო პროგრამით დაზღვეულთა რიცხვი კიდევ უნდა გაიზარდოს მანამდე, ვიდრე მოსახლეობის გადახდისუნარიანობა არ გაუმჯობესდება.

 

ბიუჯეტის მონიტორინგი
ფოტორეპორტაჟი

გამოკითხვა

რომელ კანდიდატს მისცემთ ხმას საპარლამენტო არჩევნებში?

Voted: 0

NED